Nhắc đến B'lao, nhiều người tự
hỏi, B'lao là ở đâu, thuộc vùng nào, có nghĩa là gì mà nghe thật lạ lẫm và
huyền bí như thế. Thực ra B'lao là một tên gọi cũ của vùng đất phía nam tỉnh
Lâm Đồng mà nay còn gọi là Thành Phố Bảo Lộc. Theo bản đồ triều Nguyễn xưa thì phía nam Lâm Đồng này thuộc Bình
Thuận, cả một vùng rộng lớn chỉ ghi là Di Dinh Thổ Phủ, có 20 buôn. Thế thì,
B'lao có lẽ cũng chỉ là một buôn nhỏ trong số các buôn làng người bản địa lúc
bấy giờ mà thôi.
Từ trước khi người Phát đặt chân lên sống tại vùng nam Tây Nguyên,
phần rừng núi thượng nguồn sông Là Ngà và sông Đồng Nai là vùng đất của người
Mạ, họ sống ở ven núi Spung sang phía nam suối Đạ Mri và vùng đèo Bảo Lộc tự
gọi mình là người Mạ B'lao, để phân biệt với nugời Mạ sống dọc sông lớn Đồng
Nai. Và từ đó, B'lao ra đời để chỉ vùng đất sinh sống của người Mạ bản địa.
Có người nói B'lao chỉ đám mây thấp, là vùng gió thổi, là vùng đất
giữa ba con sông, là bông hoa trên đồng cỏ ... nhưng đó chỉ là miêu tả dựa trên
đặc trưng của vùng đất đó thôi, đối với người Mạ bản địa thì B'lao có nghĩa là
bàu nước, đầm nước. Nước có nghĩa là sinh sôi nảy nở, ở đâu có nước ở đó có sự
sống, với lý do đó đa phần các tên tộc người Kơ Ho và người Mạ ngày nay đều có
gốc từ chữ: Lao, Nau, T'lau hay T'Lao, nghĩa là bàu nước tùy theo từng từ ngữ
địa phương.
Một câu chuyện truyền miệng ở buông M'rong Sre Kang về nguồn gốc
người Mạ Blao: Ngày xa xưa, người Mạ sống
ven sông mẹ Đạ Đờng, lâu dần sinh sôi nảy nở thành nhiều buôn, núi đồi phát rẫy
mãi trở thành cằn cỗi, lúa con không lên được, lúa mẹ chỉ có ít hạt mẩy, lại
hay bị con sâu, con khỉ, con heo cắn phá. Người Mạ phải đi lên núi tìm lá trou,
lá piếp làm rau, tìm xà bu làm bột, tìm củ mài củ chụp làm cơm, lại phải tìm
bắt cá ở suối, con thỏ con mang ở rừng. Cứ phải đi hết núi này sang núi nọ để
kiếm cái ăn, vì vậy, già làng K’Tiêu Dam Prưng dẫn con cháu đi tìm đất mới.
K’Tiêu cúng Giàng, xin Giàng cho đất, Giàng bảo phải đi đến vùng đất là nơi hội
tụ của ba con nước lớn, nơi rừng đầu nguồn có con cọp trắng, ở nơi đó có cây đa
Giàng ở, dấu hiệu nhận biết là chim chóc tụ về mỗi khi đêm xuống.
Sau nhiều ngày băng rừng lội suối, K’Tiêu tìm
được vùng rừng phía tây nơi ba con nước Đạ Bin, Đạ Giam, Đạ Rgna gặp nhau, đó
là nơi sinh sống của một con cọp trắng, Trên ngọn con nước nhỏ trong vùng,
K’Tiêu tìm được một cây đa ở ven bàu nước, chim chóc tập trung về đông
đúc, mỗi khi mặt trời gần xuống đến đỉnh ngọn núi phía xa và ông cho lập buôn
mới ngay ở đấy. Từ đó, buôn của K’Tiêu được gọi là buôn Blao. Sau này Blao
thành một buôn lớn, tách ra thành nhiều buôn nhỏ nhưng vẫn mang tên buôn gốc
ngày xưa.
(Còn tiếp)
---------------------------------------------
Dự án đất nền Bảo Lộc Capital
Địa chỉ: Phường Lộc Sơn, Thành Phố Bảo Lộc
Gia Phát Invesment
Mobile: 0907.60.11.36
Website: http://www.datnenbaoloc.com
